Zniesienie współwłasności jest czynnością prawną prowadzącą do zakończenia współwłasności rzeczy lub nieruchomości. Może nastąpić na podstawie umowy zawartej pomiędzy wszystkimi współwłaścicielami, jeżeli są oni zgodni co do sposobu zniesienia współwłasności.
W przypadku nieruchomości umowa zniesienia współwłasności jest zawierana w formie aktu notarialnego. Notariusz sporządza akt na podstawie przedstawionych dokumentów oraz zgodnych oświadczeń stron.
Zniesienie współwłasności może polegać w szczególności na:
- podziale nieruchomości pomiędzy współwłaścicieli, jeżeli podział jest prawnie i faktycznie możliwy,
- przyznaniu nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych,
- przyznaniu nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli bez obowiązku spłat, jeżeli jest to zgodne z ustaleniami stron i obowiązującymi przepisami,
- innym uzgodnionym przez współwłaścicieli sposobie rozliczenia ich praw.
W akcie notarialnym określa się przedmiot współwłasności, udziały przysługujące poszczególnym współwłaścicielom oraz sposób jej zniesienia. Jeżeli czynność wiąże się ze spłatą lub dopłatą, akt może określać również jej wysokość, termin oraz sposób zapłaty.
Przed sporządzeniem aktu notarialnego notariusz dokonuje analizy przedstawionych dokumentów oraz stanu prawnego nieruchomości. W zależności od rodzaju i sposobu zniesienia współwłasności może być konieczne przedstawienie dodatkowych dokumentów, w szczególności dokumentów geodezyjnych lub administracyjnych.
Po sporządzeniu aktu notarialnego notariusz dokonuje czynności związanych z przekazaniem właściwemu sądowi wieczystoksięgowemu wniosku o ujawnienie zmian w księdze wieczystej.
Koszty związane ze zniesieniem współwłasności zależą przede wszystkim od wartości przedmiotu czynności oraz sposobu jej dokonania. Mogą obejmować wynagrodzenie notariusza, podatki i opłaty sądowe, a także koszty wypisów aktu notarialnego.
W celu przygotowania aktu notarialnego zniesienia współwłasności zalecany jest wcześniejszy kontakt z kancelarią. Na podstawie informacji dotyczących nieruchomości i współwłaścicieli notariusz wskaże wymagane dokumenty oraz wyjaśni sposób przeprowadzenia czynności.
