Akt poświadczenia dziedziczenia (APD) to dokument, który potwierdza, kto jest spadkobiercą po zmarłym oraz w jakich udziałach dziedziczy spadek. Jest to alternatywa dla sądowego stwierdzenia nabycia spadku i pozwala na sprawne uregulowanie spraw spadkowych przed notariuszem.
Kiedy można sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia?
Akt poświadczenia dziedziczenia może zostać sporządzony, jeżeli spadkobiercy są zgodni co do dziedziczenia i spełnione są ustawowe przesłanki do dokonania czynności notarialnej.
Postępowanie przed notariuszem może być w szczególności pomocne w sytuacji, gdy po śmierci bliskiej osoby konieczne jest formalne potwierdzenie praw do spadku, np. w celu:
- uregulowania prawa własności nieruchomości,
- załatwienia spraw bankowych i majątkowych,
- sprzedaży lub innego rozporządzenia składnikami majątku spadkowego,
- uporządkowania sytuacji prawnej spadkobierców.
Jak przebiega sporządzenie APD?
Postępowanie spadkowe przed notariuszem obejmuje co do zasady kilka etapów. Notariusz ustala krąg osób zainteresowanych dziedziczeniem, bada przedstawione dokumenty oraz okoliczności związane z dziedziczeniem.
W przypadku braku przeszkód notariusz sporządza protokoły (poszukiwania testamentu, otwarcia i ogłoszenia testamentu, dziedziczenia), a następnie akt poświadczenia dziedziczenia. Po jego zarejestrowaniu w rejestrze spadkowym dokument wywołuje skutki prawne przewidziane dla prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Jakie dokumenty należy przygotować?
Zakres dokumentów zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej i majątkowej spadkodawcy. Zazwyczaj potrzebne są w szczególności:
- odpis aktu zgonu spadkodawcy,
- odpisy aktów stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo spadkobierców,
- informacje dotyczące małżonka oraz innych potencjalnych spadkobierców,
- informacje o ewentualnych testamentach,
- dane dotyczące wcześniejszych postępowań spadkowych lub sporządzonych aktów poświadczenia dziedziczenia,
- inne dokumenty wymagane w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.
Przed wizytą w kancelarii warto skontaktować się z notariuszem, aby ustalić pełną listę dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia czynności.
Kto powinien stawić się u notariusza?
Co do zasady w czynności związanej ze sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia uczestniczą osoby zainteresowane dziedziczeniem, których obecność jest wymagana przez przepisy prawa.
Notariusz przed dokonaniem czynności weryfikuje tożsamość uczestników oraz bada, czy istnieją przeszkody do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.
APD czy postępowanie sądowe?
Potwierdzenie praw do spadku może nastąpić zarówno przed sądem, jak i w drodze aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza, jeżeli pozwalają na to przepisy prawa.
Postępowanie notarialne może być dogodnym rozwiązaniem dla osób, które chcą uregulować sprawy spadkowe w kancelarii notarialnej, bez prowadzenia postępowania przed sądem. Możliwość sporządzenia APD zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy.
